De geschiedenis van begraafplaats Moscowa gaat terug naar 1873 toen de gemeenteraad van Arnhem besloot om buiten de bebouwde kom een nieuw grafveld in te richten. De eerste begrafenis vond drie jaar later plaats.

Moscowa dankt haar naam aan de net buiten de begraafplaats gelegen gelijknamige hofstede. Deze boerderij werd in 1847 gebouwd door Jacob Carel Jan baron van Heeckeren van Enghuizen, een militair in hart en nieren die de gewoonte had zijn boerderijen te vernoemen naar veldtochten die hij in Franse dienst had meegemaakt (zo noemde hij twee andere boerderijen Dresden en Leipzig).
Overigens heet de boerderij Moskowa (met een k), maar van de gemeente Arnhem kreeg de 'c' vrijwel direct de voorkeur. Waarom is niet bekend.

Op de begraafplaats bestond vroeger een lokaal voor schijndoden. In die tijd leefde het idee volop dat op een welingerichte begraafplaats een dergelijk 'schijndodenhuis' aanwezig moest zijn. De fascinatie voor de schijndood ontstond aan het einde van de 18e eeuw toen publicaties de nodige opschudding verwekten. Om te ontsnappen aan het verschrikkelijke lot om levend begraven te worden, ontstonden in Frankrijk en Oostenrijk de eerste schijndodenhuizen. Om te zien of er inderdaad sprake was van een schijndode hield men een spiegeltje of een veertje voor het gezicht. Besloeg het glas, of bewoog het veertje, dan was de dood nog niet ingetreden. Mocht de persoon in kwestie daartoe zelf nog in staat zijn, dan kon hij ook zelf alarm slaan door het in werking stellen van een ingenieus belsysteem.

Aanvankelijk was de begraafplaats 'slechts' acht hectare groot, maar na uitbreidingen in onder meer 1906, 1915 en een meer ingrijpende in 1934 beslaat Moscowa tegenwoordig ruim dertig hectare. Hier bevinden zich circa twintigduizend graven, waar tussen de veertig en vijftigduizend mensen begraven zijn.

In 1968 werd begraafplaats Moscowa uitgebreid met twee aula’s: een katholieke en een algemene aula. Deze karakteristieke gebouwen kenmerken zich door de puntvormige bouw en de prachtige monumentale glas in lood ramen. De bekende graficus Jan P.C. van Doorn (1911 – 1993) kreeg in 1969 de opdracht om de glas in lood ramen te ontwerpen. Op 26 maart 1970 werd het eerste raam in de katholieke aula geplaatst. Om ‘de groei’ te symboliseren gebruikte Van Doorn groen als hoofdkleur. De grote rode zon aan de bovenzijde staat voor het licht en oneindigheid: ‘het leven eindigt niet bij deze wand.’ De blauwe rand zorgt ervoor dat het geheel nog sterker naar voren komt. Het raam beslaat een totale oppervlakte van 22 vierkante meter en is opgebouwd uit ongeveer 5000 glassegmenten. Enige tijd nadien werd het raam in de algemene aula geplaatst.

In 1974 opende Moscowa een crematorium. Door dit crematorium worden jaarlijks circa 1.500 crematies verzorgd.

Moscowa biedt verschillende vormen van asbestemming. Zo zijn er diverse strooivelden, een columbarium en urnengraven. Ook bestaat de mogelijkheid om de as bij te zetten in- of te verstrooien op een graf.

In 2004 werd begonnen met een ingrijpende verbouwing, die bijna een jaar heeft geduurd. Tijdens de nieuwbouw en renovatie werd het crematoriumgebouw zodanig aangepast dat het optimaal tegemoet komt aan de wensen van families en nabestaanden. Met de instandhouding van de karakteristieke daken, zijn de twee aula’s van Moscowa volledig gerenoveerd. Bovendien zijn nieuwe ruimtes aangebouwd, zodat elke aula een eigen familiekamer en een ruimte voor belangstellenden kreeg.

Adres:
Begraafplaats Moscowa
Waterbergseweg 18
6815AL Arnhem

Telefoonnummer: 0031 26 445 63 47
GPS data: 52°00'18.4"N 5°55'08.1"E
Website: www.Moscowa.nl


Oorlogsgraven
De oorlogsgraven op begraafplaats Moscowa bieden plaats aan 33 Nederlandse, Britse en Poolse soldaten. Op hun grafzerken staan hun namen, geboortedatum en sterfdatum. De graven zijn aan beide zijde van het pad te vinden en er is een monument voor de gevallenen van de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens de oorlog kwam er een bommenwerpen neer binnen de grenzen van Rozendaal. Zes van de zeven bemanningsleden zijn begraven op Moscowa. het stoffelijk overschot van de zevende, de Canadese piloot van de neergekomen Lancaster werd overgebracht naar de Canadese Oorlogsbegraafplaats in Groesbeek. Zijn naam was D.S. Brown.
De enige overlevende van de crash was de Canadees R.S. (Bob) Pegg. Hij was erg ontevreden over het feit dat D.S. Brown elders begraven werd. “A crew being killed together, you cannot seperate”, was zijn mening.
De viermotorige Lancaster Bomber behoorde tot 106th Squadron en kwam neer op 14 of 15 juni 1943. Zeven kwamen om, maar Bombardier R.S. Pegg verliet als enige het toestel op tijd en overleefde de missie. De Lancaster was één van een formatie die een nachtaanval zou uitoefenen op Oberhausen (Duitsland). De Lancaster werd neergehaald door een Nacht Gevechts Vlieger Oberleutenant August Geiger, opgestegen vanaf “Fliegerhorst”.

In de heide langs de Imboschweg kwamen om:

Pilot Officer / Pilot
D.S. (Douglas Steward) Brown
Service nummer J/17621
Royal Canadian Air Force / 106 (R.A.F.) Squadron
Omgekomen 15 juni 1943
D.S. Brown ligt begraven op het Groesbeek Canadian War Cemetery / XV. C. 12

Sergeant / Air Gunner
A.G. (Angus Granger) Ballantyne
Graf 12
Leeftijd 22
Service nummer 639777
Royal Air Force / 106 Squadron
Omgekomen 15 juni 1943

Sergeant / Air Gunner
K. (Kenneth) Wilcock
Graf 13
Leeftijd 22
Service nummer 985040
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 106 Squadron
Omgekomen 15 juni 1943

Sergeant / Wireless Operator/Air Gunner
F.J. (Frederick James) Stoker
Graf 14
Leeftijd 30
Service nummer 1209732
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 106 Squadron
Omgekomen 15 juni 1943

Flying Officer / Air Bomber
E.G. (Ernest George) Seall
Graf 15
Leeftijd 29
Service nummer 131979
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 106 Squadron
Omgekomen 15 juni 1943

Sergeant / Flight Engineer
E.C. (Ewen Cameron) McMillan
Graf 16
Leeftijd 21
Service nummer 1345984
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 106 Squadron
Omgekomen 15 juni 1943

Sergeant / Navigator
R.A. (Robert Allen) Beaton
Graf 18
Leeftijd 22
Service nummer 1385801
Royal Air Force / 106 Squadron
Omgekomen 15 juni 1943


Overige Tweede Wereldoorlog graven op Moscowa;

Aircraftman 1st Class / Wireless Operator (Air)
J. (James) Shuttleworth
Graf 1
Leeftijd 21
Service nummer 626490
Royal Air Force / 57 Squadron
Omgekomen 14 april 1940

Sergeant / Observer
J.R. (John Rose) Proctor
Graf 1
Leeftijd 26
Service nummer 515376
Royal Air Force / 57 Squadron
Omgekomen 14 april 1940

Flying Officer / Pilot
H.G. (Horace Gaulterus) Graham-Hogg
Graf 1
Leeftijd 27
Service nummer 39516
Royal Air Force / 57 Squadron
Omgekomen 14 april 1940

Flying Officer / Pilot
R.D. (Ronald Desmond) Pegram
Graf 2
Leeftijd 21
Service nummer 66602
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 23 Squadron
Omgekomen 31 mei 1942

Flight Sergeant / Observer
T. (Thomas) Rankin
Graf 3
Leeftijd Onbekend
Service nummer 758130
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 23 Squadron
Omgekomen 31 mei 1942

Sergeant / Air Gunner
D.G. (Denis Graham) Heath
Graf 4
Service nummer 1240536
Leeftijd 32
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 218 Squadron
Omgekomen 3 februari 1943

Flight Sergeant / Air Gunner
F.C. (Frank Campbell) Stewart
Graf 5
Service nummer R/72715
Leeftijd onbekend
Royal Canadian Air Force / 218 (R.A.F.) Squadron
Omgekomen 3 februari 1943

Flight Sergeant / Observer
R.C. (Richard Charles) Selby
Graf 5
Service nummer 1377760
Leeftijd 33
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 218 Squadron
Omgekomen 3 februari 1943

Warrent Officer Class II / Air Observer
R.J.T. (Robert John Thomas) Lynn
Graf 5
Service nummer R/102004
Leeftijd 29
Royal Canadian Air Force / 218 (R.A.F.) Squadron
Omgekomen 3 februari 1943

Flight Sergeant / Air Gunner
H.W. (Howard William) Traver
Graf 5
Service nummer R/133834
Leeftijd 21
Royal Canadian Air Force / 218 (R.A.F.) squadron
Omgekomen 3 februari 1943

Sergeant / Flight Engineer
M.B. (Matthew Bean) Holdon
Graf 5
Service nummer 651668
Leeftijd onbekend
Royal Air Force / 218 Squadron
Omgekomen 3 februari 1943

Sergeant / Pilot
L.J. (Leslie Joseph) Dodd
Graf 5
Leeftijd 21
Service nummer 1295445
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 218 Squadron
Omgekomen 3 februari 1943

Pilot Officer / Navigator
S.R. (Stanley Robert) Farley
Graf 6
Service nummer 143877
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 166 Squadron
Omgekomen 29 maart 1943

Sergeant / Wireless Operator/Air Gunner
D. (David) Keenan
Graf 8
Service nummer 1376154
Leeftijd onbekend
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 166 Squadron
Omgekomen 29 maart 1943

Pilot Officer / Pilot
J.R.A. (James Robert Arthur) Hodgson
Graf 9
Service nummer 142863
Leeftijd 22
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 166 Squadron
Omgekomen 29 maart 1943

Sergeant / Navigator
A.B.H. (Anthony Bert Hayward) Sims
Graf 21
Service nummer 1397228
Leeftijd onbekend
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 515 Squadron
Omgekomen 27 april 1944

Flight Sergeant / Pilot
L.D. (Lionel David) Anderson
Graf 22
Leeftijd 22
Service nummer 1388016
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 515 Squadron
Omgekomen 27 april 1944

Flying Officer / Air Bomber
D.W. (David Winterburn) Stewart
Graf 23
Service nummer 152126
Leeftijd 27
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 576 Squadron
Omgekomen 17 juni 1944

Sergeant / Wireless Operator (Air)
J.K. (James Kilvington) Gray
Graf 24
Leeftijd 22
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 576 Squadron
Omgekomen 17 juni 1944

Sergeant / Flight Engineer
D.E. (Douglas Ernest) Fabb
Graf 26
Leeftijd 21
Service nummer 1802351
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 576 Squadron
Omgekomen 17 juni 1944

Sergeant / Air Gunner
E.H.J. (Edward Henry John) Morgan
Graf 27
Service nummer 1868859
Leeftijd onbekend
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 576 Squadron
Omgekomen 17 juni 1944

Sergeant / Air Gunner
R.L. (Ronald Lee) Coaker
Graf 33
Leeftijd 19
service nummer 1890818
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 207 Squadron
Omgekomen 15 augustus 1944

Pilot Officer / Navigator
A.L. (Anthony Leonard) Brett
Graf 34
Leeftijd 19
Service nummer 183918
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 207 Squadron
Omgekomen 15 augustus 1944

Sergeant / Flight Engineer
P.A. (Percy Arthur) Wildsmith
Graf 35
Service nummer 936016
Leeftijd 25
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 207 Squadron
Omgekomen 15 augustus 1944

Pilot Officer / Wireless Operator (Air)
H.D.S.M.J. (Huntley David Shaw Mann Jack) Mackay
Graf 38
Service nummer 56034
Leeftijd 24
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 207 Squadron
Omgekomen 15 augustus 1944

Pilot Officer / Pilot
J.N. (James Neale) Thorne
Graf 40
Service nummer 175902
Leeftijd 24
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 122 Squadron
Omgekomen 10 september 1944

Plutonowy
A. J. (Andrzej Jan) Kawinski
Graf 39
Service nummer P/782049
Leeftijd 20
Polish Air Force / 316 Squadron
Omgekomen 10 september 1944

Kapitan
R. (Ryszard) Zwolinski
Graf 30
Service nummer P/1357
Leeftijd 34
Polish Air Force / 307 Squadron
Omgekomen 7 augustus 1944

Plutonowy
H.F. (Henryk) Gajewski
Graf 31
Service nummer P/781284
Leeftijd 25
Polish Air Force / 307 Squadron
Omgekomen 7 augustus 1944

Flight Lieutenant
G.A.C. (Geert Adrianus Cornelis) Overgaauw
Graf 37
Service nummer 102525
Leeftijd 26
Royal Air Force Vrijwilliger/Reserve / 207 Squadron
Omgekomen 15 augustus 1944

Lees het bezoekverslag van begraafplaats Moscowa.